Christ Klep

Militair historicus en onderzoeker

"Zou het misschien zo kunnen zijn dat we – stapje voor stapje, bijna ongemerkt binnen een generatie – de morele lat steeds hoger leggen?"

De wereld wordt steeds veiliger en beschaafder. Toch? Volgens de statistieken klopt deze bewering: de afgelopen eeuw is het aantal slachtoffers van ziekte en geweld gestaag gedaald. Dit klinkt haast belachelijk – zo niet respectloos – met de beelden van Syrië, Brussel en al die andere danger hotspots op ons netvlies.

Vanwaar dan ons gevoel dat de wereld steeds onveiliger wordt? Ligt dat puur aan de media en het startpunt ‘if it bleeds, it leads.’ Geweld als thermometer voor de kijkcijfers, zeg maar. Misschien is het onrustige gevoel wel een soort luxeprobleem. We hebben in het welvarende westen gewoon de tijd en de bereidheid – en het geld – om onszelf drukker dan ooit om onze eigen veiligheid te maken én om te proberen elders in de wereld vrede te brengen. Met vaak teleurstellende resultaten, dat wel.

Laten we de vraag eens een positieve draai geven. Zou het misschien zo kunnen zijn dat we – stapje voor stapje, bijna ongemerkt binnen een generatie – de morele lat steeds hoger leggen? Honderd jaar geleden geloofde zowat niemand in universele mensenrechten. Toen woedde de eerste wereldbrand van 1914-1918. De ‘oorlog die aan oorlog een einde moest maken.’ Een vergeefse hoop. Twintig jaar later volgde een tweede wereldbrand, inclusief de afzichtelijke Holocaust.

Uit dit massale sterven groeiden wel sprankjes hoop. De Verenigde Naties, de verankering van universele mensenrechten, de Europese integratie, internatonale tribunalen en uiteindelijk het Internationaal Strafhof. Allemaal initiatieven vol ingebakken fouten en beperkingen. Natuurlijk. Maar al ontloopt inmiddels één op de honderd oorlogsmisdadiger zijn straf niet, dan zijn we al een stuk beter bezig dan een eeuw geleden. Het zijn echter eindeloos trage processen. Slopend traag. De werkelijkheid – het dagelijkse lijden – stelt ons geduld zwaar op de proef. Het geduld is het echter waard om op de proef gesteld te worden. Zoek kennis, doorgrond de wereld, discussieer en bovenal: blijf nieuwsgierig! Misschien zetten we dan in deze generatie een nieuw klein stapje. In alle traagheid en frustratie, maar ook in alle oprechtheid.


← Ode aan de V