Nieuws

Van de middeleeuwen tot nu: de loterij als maatschappelijke motor

Al in 1444 organiseerde Utrecht de eerste loterij ter wereld; toen een noodgreep van het stadsbestuur om uit de financiële problemen te komen. Sindsdien is er veel veranderd, maar dat loterijen méér mogen opleveren dan alleen een persoonlijke prijs - dat idee staat onder deelnemers nog stevig overeind. Managing director Jonne Arnoldussen van de Nationale Postcode Loterij en de VriendenLoterij legt uit waarom loterijen tegenwoordig een belangrijke maatschappelijke rol spelen, en wat dat betekent voor organisaties als Vfonds. 

Arnoldussen: ‘Nederland heeft een lange traditie als het gaat om loterijen die goede doelen steunen. Waar in landen als Italië en Spanje de opbrengsten van een loterij vooral naar de staatskas gaan, stroomt het geld bij ons naar het maatschappelijk middenveld. Dat onderscheidt ons van vrijwel alle andere landen.’

Inmiddels spelen ruim drie miljoen mensen mee met de Nationale Postcode Loterij. Sinds de oprichting is dankzij deze mensen maar liefst 8,4 miljard euro aan mens en natuur geschonken.

De overheid trekt zich terug

Die lange traditie komt zeker in deze tijd goed van pas, gelooft Arnoldussen. Hij ziet een duidelijke trend, waarbij overheden zich terugtrekken uit het maatschappelijk domein, mede omdat de opvattingen over democratie en de rechtsstaat óók verschuiven. Op die manier komt het geld dat op lange termijn beschikbaar is voor maatschappelijke organisaties, in gevaar. Met partners als Vfonds kunnen de loterijen daar iets tegenoverstellen.

‘We kunnen ervoor zorgen dat er maatschappelijke initiatieven worden geselecteerd die dicht bij de mensen staan en die in de haarvaten van de samenleving terechtkomen.’

Zo'n tachtig procent van de opbrengsten gaat naar meerjarige bijdragen aan 147 vaste partners, waaronder Vfonds. Sinds 2020 is er al ruim 51 miljoen euro naar Vfonds gegaan.

Initiatieven die verbinden

Arnoldussen is enthousiast over wat Vfonds met die middelen mogelijk maakt. Het Veteranen Search Team, een noodhulporganisatie die de politie ondersteunt bij zoekacties naar vermiste personen, noemt hij als mooi voorbeeld van een grote, actieve groep vrijwilligers die het verschil maakt.

Ook de Vrijheidsmaaltijden beschouwt hij als betekenisvol. ‘Mensen die democratie en vrijheid belangrijk vinden, kunnen dat aan de eettafel in hun eigen wijk tonen en delen. Het verbindt mensen daadwerkelijk.’

'Wat wij door onze bijdragen vooral zien, is dat er heel veel mensen zijn die iets voor hun buurt willen betekenen en opkomen voor waarden als democratie en vrijheid.'

Juist het stille, actieve midden verdient het om vaker gezien te worden, vindt Arnoldussen. En die traditie, zo blijkt, gaat verder terug dan de meesten denken. ‘Nederland heeft een enorme traditie als het gaat om vrijwilligers die iets willen betekenen. Die vele positieve verhalen verdienen het om veel vaker verteld te worden.’

Dit is een ingekort fragment uit het interview met Jonne Arnoldussen, zoals verschenen in Vmagazine 2026, een uitgave van Vfonds. 

Vmagazine 2026

Vrijheid en democratie vragen inzet van ons allemaal. In Vmagazine lees je verhalen van mensen die opstaan voor vrijheid en kiezen voor democratie. Laat je inspireren. En ontdek wat jij kunt doen.

Lees Magazine 2026