In het Nationaal Gevangenismuseum Veenhuizen maakt On/t/schuld het verzwegen verhaal van ‘foute’ familiegeschiedenissen bespreekbaar. Dichter Boris Wanders en fotograaf Judith Lechner onderzochten het verleden van Wanders’ grootvader, die na de oorlog geïnterneerd zat.
De tentoonstelling nodigt bezoekers uit om zelf positie te kiezen. Bij binnenkomst staat er een vraag centraal: durf jij een fout verleden in de ogen te kijken?
Gedichten, foto’s en een doolhofachtige scenografie maken zichtbaar hoe schuld en schaamte generaties lang kunnen doorwerken.
Tegelijkertijd wordt nuance aangebracht. Niet iedereen in het archief was een overtuigde collaborateur. Kinderen en kleinkinderen dragen geen verantwoordelijkheid. En een ‘foute’ opa kon tegelijkertijd ook een liefhebbende grootouder zijn. Daarom gebruikt de tentoonstelling bewust aanhalingstekens bij de term ‘fout.’
Annemarie van Dijk, die meewerkte aan de totstandkoming van de tentoonstelling:
“Er zijn meerdere bezoekers geweest die door de tentoonstelling hun verhaal hebben verteld. Bij de uitgang staat een schrijftafel waar bezoekers hun eigen verhaal kunnen opschrijven”
Door ruimte te maken voor schaamte, worsteling en vergeving, wordt een vergeten perspectief alsnog onderdeel van ons collectieve geheugen.
Dit is een ingekort fragment uit het artikel ‘De Stilte voorbij’ zoals verschenen in Vmagazine 2026, een uitgave van Vfonds.
Vmagazine 2026
Vrijheid en democratie vragen inzet van ons allemaal. In Vmagazine lees je verhalen van mensen die opstaan voor vrijheid en kiezen voor democratie. Laat je inspireren. En ontdek wat jij kunt doen.
