Iraans vrouwenverzet in het Verzetsmuseum Amsterdam

Woman, Life, Freedom: onder deze leus gingen in 2022 Iraniërs massaal de straat op. Nu, in 2026, demonstreren Iraniërs opnieuw en worden de protesten met ongekend geweld beantwoord. Het Verzetsmuseum wijdt, onder regie van directeur Karlien Metz, een tentoonstelling aan het Iraans vrouwenverzet. 

Metz: 'Sinds de oprichting in de jaren '80 is de missie van ons museum: verhalen overbrengen op jongere generaties en daarmee ook lessen uitdragen voor het heden.  

Verhalen over verzet tegen onderdrukking benadrukken het belang van onze democratie en rechtsstaat. Vaak leggen we de link naar het nu.  

Denk aan een tentoonstelling over de aanslag op het bevolkingsregister in 1943, waarbij persoonsgegevens werden vernietigd om Joden en verzetsmensen te beschermen.

Onze aansporing is dan: denk ook na over de risico's van persoonsregistratie nú.’ 

Geen beweging tegen de hoofddoek

‘Met de tentoonstelling Woman Life Freedom laten we zien dat het verzet van vrouwen tegen de onderdrukking in Iran een lange geschiedenis kent.

Al vanaf de 19e eeuw spreken vrouwen zich uit via poëzie en tijdschriften, en later geregeld ook op straat.  

We tonen bovendien hoe complex die geschiedenis van onderdrukking is.  

Onder invloed van de pro-westerse sjah Pahlavi I werd in 1936 de hoofddoek verboden. Ook dat is een vorm van onderdrukking.

De Woman Life Freedom-beweging is geen beweging tegen de islam of tegen de hoofddoek. Het gaat over keuzevrijheid; over het recht hebben om je eigen waarden te bepalen.’ 

Verhalen als levenswerk

‘De tentoonstelling is gemaakt in nauwe samenwerking met een adviesgroep van Iraanse vrouwen in Nederland. Moedige, strijdlustige vrouwen die hier leven, maar die wel nog familie en vrienden in Iran hebben.  

De recente protesten hebben veel impact. Ze konden weken geen contact krijgen met hun dierbaren. Voor hen is aandacht vragen voor verhalen van verzet uit Iran levenswerk.’ 

Waakzaam. Ook hier

‘De tentoonstelling eindigt met een wereldkaart - want vrouwenrechten staan niet alleen in Iran onder druk.  

Over de hele wereld zijn er in 2025 grote protesten geweest tegen geweld en onderdrukking van vrouwen, van Brazilië tot Amerika en óók hier in Nederland.  

De vrijheden die we verworven hebben, staan ook hier meer op de helling. Dat is een trend waartegen we ons moeten verzetten. Daar moeten we waakzaak op blijven.’