Naaijkens-Retel Helmrich: ‘Er was geen draagvlak, geen geld en nauwelijks belangstelling van programmeurs of fondsen. Het onderwerp gold simpelweg als te niche of te ongemakkelijk.’
Sinds de première vorig jaar zagen meer dan 57.000 mensen de documentaire Anak Indië. Toch was het maken van zo'n film lange tijd vrijwel onmogelijk.
Pas toen Vfonds, samen met het Ministerie van VWS, de regeling Houd je erfgoed levend startte, kon ze de film realiseren.
Uiteenlopende stemmen
De documentaire biedt ruimte aan veel verschillende stemmen: van schrijvers als Yvonne Keuls en Adriaan van Dis tot illustrator Thé Tjong Khing, die spreekt over het gevoel 'ongeveer niet helemaal Chinees, noch helemaal Nederlands' te zijn.
Ook jongere generaties komen aan het woord.
Naaijkens-Retel Helmrich: ‘Bij de derde en vierde generatie speelt vaak een gevoel van verwarring over identiteit. Door deze film gaan ze nadenken: wie ben ik eigenlijk?’
De film verweeft persoonlijke archiefmateriaal met kunstzinnige verbeelding: oude 8mm- en 16mm-opnames worden gecombineerd met collage-animaties die de reis en integratie van Indische Nederlanders tastbaar maken.
Eindelijk erkenning
In aanvulling op de film werden er ook dialoogtafels en specials georganiseerd door het hele land, met uitverkochte zalen. Het overheersende sentiment was: waarom is dit zo lang stil gebleven? Mensen hadden hun verdriet en vragen eigenlijk altijd voor zichzelf moeten houden.
"Deze film is helend. Eindelijk erkenning."
Ook niet-Indische bezoekers werden getroffen door de film. Er kwamen veel niet-Indische mensen naar Naaijkens-Retel Helmrich toe die zeiden: Had ik dit maar geweten over mijn schoonvader.
Naaijkens-Retel Helmrich ziet Anak Indië als onderdeel van een bredere beweging, en ook als belangrijk begin.
'Verzwegen geschiedenissen tekenen zowel families als samenlevingen. En als erkenning uitblijft, ontstaan er gaten in ons nationale geheugen.'
Dit is een fragment uit de reportage 'De stilte voorbij', zoals verschenen in Vmagazine 2026, een uitgave van Vfonds.
Vmagazine 2026
Vrijheid en democratie vragen inzet van ons allemaal. In Vmagazine lees je verhalen van mensen die opstaan voor vrijheid en kiezen voor democratie. Laat je inspireren. En ontdek wat jij kunt doen.
Lees Magazine 2026
